أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

111

قانون ( فارسى )

نسخه : هليلهء زرد از هسته تهى شده به وزن چهار درهم ، نبات به وزن بيست درهم ، سقمونيا ( محموده ) به وزن يك دانگ . همهء اينها را درهم مخلوط كنند و از آن قرص سازند بيمار تناول كند . اين قرص را قرص تباشير مىنامند . بعد از اسهال دادن داروى ادرارآور به بيمار بده ! اگر التهاب حرارت بدن بيمار بسيار شديد و از حد متوقع بيشتر است ، بعد از پاك‌سازيهاى لازم مانعى ندارد كه چيزى از حرارت فرونشانهاى بسيار تأثيربخش بخورد كه اين نوع داروهاى حرارت نشان را در علاج بيماريهاى سخت ذكر كرده‌ايم . شايد اگر اين داروهاى حرارت نشان را از خارج بگذارى و تناول كند كافى باشد . تا معلوم نشود كه مادهء خلط سبب تب پخته و رسيده است نبايد به حمام بروند ، اما بعد از پخته شدن ماده و در مرحلهء پايين آمدن حرارت تب ، حمام بهترين علاج است . بويژه براى كسانى كه به حمام رفتن عادت دارند . اگر قبل از پخته شدن مادهء خلط سبب تب نوبه به حمام بروند زيان دارد ، اما باز زيانش از بيماران تب ديگر كه تب نوبه نداشته باشند و قبل از رسايى و پختگى ماده به حمام بروند كمتر است . حمامى كه بيماران تب نوبه بدان مىروند بايد حرارت ميانگين داشته باشد ، هواى داخل حمام خفه‌كننده نباشد ، هواى داخل حمام خوب و نمناك باشد ، به آرامى عرق كنند نه اينكه گرماى آب و هواى حمام چنان باشد كه حرارت ، قلب بيمار را مشتعل سازد . وقتى آب گرم به حد كفايت بر بدن پاشيدند بدن را با روغن بنفشه و روغن گل بمالند . زياد در حمام نمانند و به سرعت بيرون آيند . اگر چند بار بروند و هربار زود بيرون آيند بهتر از آن است كه يك بار بروند و دير بيرون آيند . هنگامى كه مىخواهند از حمام بيرون آيند اگر به آب ولرم داخل شوند و از آن لذت بينند به مصلحت آنها است . هرگاه از حمام بيرون آمدند اگر شراب سفيد كم‌مايهء مخلوط با آب - كه آبش بيشتر از شراب باشد - بخورند روا است . و فورا خود را خوب بپوشانند كه زياد عرق مىكنند و بقيه پختگى مادهء خلط تكميل مىشود . اگر بقايايى مانده باشد ، بعد از آن غذاهاى سردىبخش رطوبت‌زا بخورند . سبزيهاى سردمزاج رطوبت‌بخش نيز بخورند . بعد از پايين آمدن درجهء حرارت تب بگذار شراب مخلوط با آب - كه آب بيشتر باشد - بخورند و باك نداشته باش ! شراب كه از آميزش آب مزاج حرارتىاش ناتوان مىشود . اين بقيه از حرارت‌زاييش كه مىماند ، براى تحليل بردن بقيهء ماده كه نياز به تحليل دارد تأثيربخش است و اين آب كه با شراب آميزه است تلافى گرمى بخشيدن كمى را كه در شراب است درمىآورد و در نتيجه چنين شراب آميخته با آب به شدت سردىبخش مىشود و رطوبت‌زا هم هست . اگر روىآورهايى از قبيل تشنگى ، سردرد ، بىخوابى و امثال اينها را مشاهده كردى ، علاج آنها را ياد گرفته‌اى ! اگر بعد از مرحلهء بحران بيمارى ديدى كه حرارت به كلى بيمار را رها نكرده و